Lesfiche van mijn nieuwjaarsbrieven

In de eerste week van de vakantie toonde ik jullie hier al mijn nieuwjaarsbrieven die ik met mijn tweede leerjaar maakte. Ik beloofde toen ook meteen om er een lesfiche van te maken. Eerst deed ik dat in iOmniwize, maar omdat jullie daar niet veel mee zijn, maakte ik er ook een deelbaar Word-document van. Op die manier zijn ze ook voor mij verzamelbaar in een map en kan ik ze in mijn klas bewaren. Zo hoop ik binnen een paar jaar gewoon nog maar inspiratie in mijn kast op te doen :).

De fiche ziet er als volgt uit...

Wie mijn blogje al een tijdje volgt, herkent hier ook de indeling van mijn fiches voor hoekenwerk. Zo zien fiches er voor mij overzichtelijk uit en heb je meteen ook alles bij de hand als je volgend jaar of binnen een paar jaar weer met dezelfde les aan de slag wil. Eerst wilde ik ook nog een evaluatie aan dit formulier toevoegen, maar ik denk dat ik gewoon bepaalde dingen op de fiche zelf zal noteren...

Och ja, wat maakt het uit.. heb er nu toch nog een stukje evaluatie aan toegevoegd. Je kunt maar zo volledig (of een beetje freaky) zijn zeker? ;). Je ziet dit nog niet op de foto hierboven, maar als je het document hier downloadt, zie je meteen wat ik bedoel.

Veel plezier ermee!

Nieuwjaarsbrieven 2014!

Op Sinterklaas liet ik jullie een voorbeeld zien van de nieuwjaarsbrieven die ik wilde maken. Ik was er dit jaar vroeg bij om ze uit te werken, maar dat wil niet zeggen dat ze ruimschoots op tijd klaar waren :).

Ik vond het voorbeeld op Tekenen en zo, een blog die ieder van ons kan inspireren! Sommige werkjes zou ik hier en daar wat aanpassen, maar met de kerstbomen in vloeipapier volgde ik gewoon het volledige stappenplan. Het is hier dus zeker niet de bedoeling om te beweren dat ik het warm water voor deze activiteit heb uitgevonden. Ik heb gewoon gedaan wat er stond, al had ik wel wat extra uitleg - via Facebookgroepjes - nodig.

Materiaal

* Gekleurd papier (A3)
* Wit tekenpapier (A4)
* Zijdepapier
* Waterverf
* Sponsjes
* Water

Over dat zijdepapier valt wel het één en ander te zeggen. In de oorspronkelijke beschrijving staat er vloeipapier, maar dat is echter niet meer te vinden in de handel. Alleen nog in wit, rood en roze. Ik zocht de helft van de Benelux af, maar kreeg uiteindelijk de raad om het toch nog eens met zijdepapier te proberen (wat de eerste keer niet gelukt was) en wat blijkt nu... met wat meer water (en wat meer geduld) is zijdepapier ideaal!

Stappenplan

Schilderen van de achtergrond

* Demonstreer aan het bord!
- We werken met horizontale lijnen!
- We gebruiken weinig water of veel water (toon het verschil!)
- De kleuren mogen in elkaar overgaan
* Laat de kinderen drie kleuren waterverf kiezen
* Met een spons brengen de kinderen de verf aan op een wit tekenblad

(De foto's zullen niet steeds ideaal zijn, maar het moest nogal snel gaan om het nog op beeld te kunnen vastleggen).

Maken van de boompjes

(hier heb ik niet van elke stap een foto, maar ik probeer het wel duidelijk uit te leggen)

* Neem een wit tekenblad en kies drie kleuren zijdepapier. Ook hier mogen de kinderen dat aantal kleuren niet overschrijden. Hoe meer kleuren je gebruikt, hoe slordiger het naar mijn aanvoelen wordt en hoe meer kans je hebt op een volledig bruin resultaat :).

* Maak het tekenblad goed nat met een spons. Sommigen houden het blad onder de kraan, maar dat heb ik niet met de kinderen gedaan. Ik heb gezegd dat ze hun blad echt behoorlijk nat mochten maken.

* Scheur stukjes zijdepapier en bevestig ze op het witte, natte blad. Hier kun je op twee manieren werken. Ofwel doop je ook de stukjes zijdepapier in het water en leg je ze dan op je blad. Het papier durft echter zo wel eens te scheuren of te verkreukelen. Daarom is het bij de kleinere kinderen makkelijker om het zijdepapier droog op het nat blad aan te brengen en daarna weer nat te maken met een spons. Uiteraard kun je hier ook stukjes knippen, maar dan zie je meer geometrische figuren en lopen de kleurtjes niet zo mooi in elkaar over.

* Laat de kinderen het volledige A4-blad met dit papier te bedekken. De kleuren mogen wat overlappen en er mogen hier en daar ook kleine witte gaatjes overblijven. Dan lijkt het achteraf alsof er sneeuw op de bomen ligt. Vele witte vlekken leiden volgens mij tot een minder mooi resultaat.

* Leg het blad ergens bij de verwarming (maar niet rechtstreeks erop!) en laat een tijdje drogen. 

* Wanneer het witte tekenblad én het zijdepapier droog zijn, haal je het zijdepapier er allemaal af.

Dan bekom je het volgende...

* Maak drie driehoeken in karton en laat de kinderen boompjes op hun blad tekenen. Als je hierboven goed kijkt, zie je ze met potlood staan. Ik koos voor één grote en twee kleinere bomen. Uiteraard is hier een eigen invulling mogelijk. Ook zouden oudere kinderen hier zelf een driehoek kunnen tekenen. Voor mijn tweede leerjaar maakte ik echter sjablonen.

* Knip daarna de bomen alle drie zo goed mogelijk uit. Je merkt dat dit voor kinderen niet altijd evident is, maar iedereen deed zijn best om er drie mooie driehoeken van te maken. En oh ja, was er eens iets schots en scheef... bomen zijn in de natuur ook niet allemaal dezelfde!

In elkaar steken van de brief

* Plooi een A3-blad in twee.

* Maak de achtergrond wat kleiner door er aan elke zijde een reepje af te knippen.

(ik deed dat met m'n snijmachine)

* Plak aan de voorkant van het geplooide A3-blad de achtergrond in waterverf. Doordat het blad wat kleiner is, zie je nu een mooie gekleurde rand rond het werkje.

* Positioneer de bomen goed en plak ze op. Kleef eerst de kleine bomen op en als laatste de grote. Die staat immers vooraan (om wat dieptezicht te creëren).

* Bevestig stammetjes onder de boom. Ik deed dat met een soort rubber, maar uiteraard kunnen de kinderen dit ook met stift tekenen.

* Als allerlaatste overtrok ik elke boom van iedere brief met een goud- of zilverstift. Dit is echter niet echt goed zichtbaar op de foto's, maar het gaf wel een heel mooi effect (al zeg ik het zelf).

En ziehier heel wat resultaten...

Omdat ik uiteindelijk heel erg tevreden ben met het resultaat, is het de bedoeling om deze activiteit om de zoveel jaren te laten terugkeren. Daarom kun je hier later zeker nog een lesfiche rond deze les terugvinden. Dan zijn we volgens de inspectie helemaal in orde ;).

Zalig kerstfeest iedereen!

Waarnemingstekenen in de lagere school

Heel wat kinderen zeggen mij altijd: 'Ik kan niet tekenen'. En eigenlijk ben ik die zin wat beu. Iedereen kan tekenen, alleen heeft de een soms wat meer talent dan de andere. Toch is het zo dat dit tekenen geoefend kan worden. Hoe meer je iets doet, hoe beter je het kan en dat is ook zo bij tekenen.

Om kinderen dit duidelijk te maken, gaf ik een hele tijd geleden eens een les waarnemingstekenen. Lekker ouderwets, maar o zo interessant voor de kinderen. Ik denk zelfs dat het boeiend moet zijn om dit regelmatig te doen. Op school is daar echter niet altijd de tijd voor want er moeten immers verschillende subdomeinen van muzische vorming aan bod komen. Toch merk je dat kinderen zich na een tijd comfortabeler gaan voelen omdat ze bijleren en merken dat hun tekeningen en hun vormgeving erop vooruitgaan.

Een klassieker bij dit waarnemingstekenen is het tekenen van fruit. Uiteraard zijn er tal van andere mogelijkheden zoals het servies, speelgoed, knuffelberen, favoriete voorwerpen, sportartikelen,... Hou het bij eenvoudige dingen zodat de kinderen niet onmiddellijk in een negatieve spiraal raken. Het is de bedoeling dat ze hun tekenvaardigheden ontplooien en dit doe je uiteraard door stap voor stap dingen aan te leren en te laten ontdekken.

Dit zijn tekeningen van kinderen uit het zesde leerjaar. Het gaat er hier vooral om dat ze leren kijken! De kinderen moeten een vorm leren observeren en die dan zo waarheidsgetrouw mogelijk op papier zetten. Voor een eerste keer waarnemingstekenen vond ik deze werkjes meer dan geslaagd!

Beeldaspecten in de hele lagere school

Ik toonde jullie hier al de algemene doelen van beeld, maar er zijn ook nog beeldaspecten waaraan gewerkt moet worden. In totaal zijn er zeven aspecten: licht, ruimte, lijn, vorm, kleur, compositie en textuur. Bij elk beeldaspect staan een aantal doelen en die doelen werden in het leerplan beeld voorzien van een code. Ik goot ook deze doelen weer in een tabel en splitste dit document op in drie, voor elke graad eentje.

Hieronder zie je de tabel voor de eerste graad, maar ik maakte ze opnieuw voor de hele lagere school. Aarzel dus niet en neem hieronder snel een kijkje.

* Doelen eerste graad vind je hier.
* Doelen tweede graad vind je hier.
* Doelen derde graad vind je hier.

Dit is meteen ook het laatste berichtje rond deze tabellen. Ik heb nu samen met jullie alle domeinen van muzische vorming doorlopen en voor elk onderdeel bestaat nu een handig overzicht. Zoals ik de vorige keer vertelde is het nu de bedoeling om aan de slag te gaan met deze tabellen.

In eerste instantie noteerde ik gewoon de datum en een lesnummer in de hokjes. Op die manier wist ik aan welke doelen ik al had gewerkt en welke ik zeker nog eens moest aansnijden in de klas. In een volgend stadium is het echter de bedoeling om de doelen te verdelen onder de verschillende leerkrachten. Op onze school krijgen we daarvoor begeleiding door een professioneel iemand. Van het moment we nog eens samen zitten met die persoon laat ik weten wat er werd afgesproken en hoe je nu verder aan de slag kunt.

Ga dus samen met mij op pad en ik hoop dat je uiteindelijk - net als wij - tot een ingenieuze leerlijn voor de hele lagere school voor muzische zal komen. Dat is namelijk de bedoeling van dit hele project. Veel plezier ermee en hou me op de hoogte van jullie vorderingen!

Algemene doelen beeld

Het einde is in zicht want ik ben namelijk aan het vijfde en laatste subdomein van muzische vorming gekomen. Het onderdeel beeld heeft een behoorlijk lijvig leerplan en dit komt omdat er niet alleen algemene doelen voor de hele lagere school zijn, maar ook doelen rond de beeldaspecten die volledig gecodeerd werden. Ik deel vandaag de algemene doelen. Ze werden opnieuw in een overzichtelijke tabel gegoten en ze bestaan eigenlijk uit twee delen. Het eerste deel handelt over het beschouwen, de doelen vier tot en met acht gaan over het creëren.

Wens je dit document te gebruiken? Kijk dan snel even hier.
Binnenkort volgen ook de doelen rond de beeldaspecten, die opgedeeld werden per graad.

Eens die gepost zijn, heb je voor elk onderdeel van muzische vorming een handige tabel met de oplijsting van de doelen die jij met jouw kinderen moet of mag aansnijden. Het is echter zo dat die lijst wel heel erg lang is waardoor er binnen de school afspraken gemaakt moeten worden. Wij zijn op onze school nu al een heel schooljaar bezig met muzische vorming en het is de bedoeling dat we volgend jaar werk maken van een leerlijn. Het verhaal rond muzische stopt hier dus zeker nog niet.

Hou Gietjes Corner dus in de gaten want ik hou jullie op de hoogte van onze werkwijze. Misschien kan dit dan een goeie insteek zijn om ook met jullie team aan de slag te gaan!

Manga uit Japan kan ook hier!

Ik sta momenteel in het tweede leerjaar, maar ik geef ook muzische in het vijfde leerjaar. Ik deed dit al een paar keer, maar ik moet mijn weg nog wat zoeken. Je probeert dingen uit, je schaaft dingen bij of je gooit iets de vuilbak in :).

Een tijdje geleden vond ik een les op Klascement rond het tekenen van manga. Deze werd gemaakt door Ilse Verhoeven en vind je hier. Dat leek me wel eens leuk om met mijn klas uit te proberen. Er zijn immers wel wat kinderen die altijd maar weer herhalen dat ze niet kunnen tekenen. Dan is het creëren van een stripfiguur echt een goeie tussenstap. Kinderen hoeven niet alles waarheidsgetrouw weer te geven en ze kunnen ook hun fantasie gebruiken. Dat vinden de meeste kinderen wel leuk.

Als instap vertelde ik de kinderen wat over manga. Op Wikipedia vind je een goeie uitleg en kinderen vonden deze uitleg heel interessant. Daarnaast liet ik hen ook een video zien. Op Youtube zijn er tal van inspiratiebronnen! Op het bord noteerde ik achteraf nog een korte samenvatting zodat de algemene info nog eens werd herhaald. Je kunt uiteraard ook een overzichtsblaadje maken als je met een muzische map werkt. Zo stond er op het bord dat manga uit Japan komt, anime is de animatievorm van de manga, grote ogen, een eenvoudige mond en eenvoudige neus zijn heel typisch.

Na de uitleg en de korte herhaling op het bord mochten de kinderen aan de slag. Ik liet ze eerst experimenteren. Het was niet de bedoeling om een volledig gezicht te tekenen, maar ik liet ze ogen, neuzen en monden uitproberen. Loopt dat heel erg moeilijk, dan kun je eerst nog ogen aan de hand van foto's bespreken. Het is immers de bedoeling dat de ogen groot en gedetailleerd zijn. De kinderen mogen dus ook de oogkas tekenen, de wimpers, de iris,... Het is een goeie tip om wat witte vlekjes in het oog te laten. Zo spreken ze veel meer aan!

Daarna zijn er verschillende opdrachten mogelijk. Ik liet de kinderen een zelfportret in manga maken. Uiteraard kun je ze ook een klasgenootje laten tekenen of gewoon een eigen mangafiguur.
Het was in mijn les de bedoeling dat de kinderen een behoorlijk groot hoofd tekenden en dat alleen de schouders nog op het blad werden gezet. Ik tekende zelf een korte schets voor aan het bord.

Eerst tekende iedereen met een tekenpotlood zijn of haar eigen hoofd in mangastijl.

Daarna werd alles ingekleurd met potlood of wasco. Het is hier ook belangrijk om accenten te leren leggen. Laat de kinderen niet alles even donker of licht kleuren, maar zorg ervoor dat er schakeringen in hun werk zitten. Dat is niet altijd even evident voor elk kind. Uiteindelijk werd ook de achtergrond in een kleur gezet.

Veel tekenplezier!

Bronnen:
*Klascement
*Wikipedia